กิจกรรมสัปดาห์ที่ 7

การบริหารงานบุคคล ประจำศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้

คำถามท้ายหน่วยการเรียนรู้

1. อธิบายภารกิจหรือกิจกรรมที่สำคัญๆ ของศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้มีอะไรบ้าง

ตอบ 1. การจัดหาสื่อประเภทต่างๆ ไว้สำหรับบริการ

         2. การผลิตสื่อเพื่อนำมาใช้ในการเรียนการสอน

         3. การจัดระบบ จัดเก็บ แยกหมวดหมู่และจัดทำทะเบียน

         4. การบริการให้ยืมวัสดุ เครื่องมืออุปกรณ์

         5. การให้คำปรึกษาแนะนำการใช้และการผลิตสื่อ

         6. การวิจัยและพัฒนาสื่อ

2. ถ้าหากพิจารณาบทบาทหน้าที่ และความรับผิดชอบในศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ จะประกอบด้วยบุคคลด้านใดบ้าง

ตอบ 1. ด้านบริหาร ได้แก่

            1.1 หัวหน้าศูนย์หรือผู้อำนวยการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้

            1.2 หัวหน้างานหรือหัวหน้าฝ่ายงานต่างๆ

            1.3 เจ้าหน้าที่บริหารงานทั่วไป

                  ● งานธุรการ

                  ● งานบุคคล

                  ● งานพัสดุ

                  ● งานจัดระบบงาน ฯลฯ                                                                                                                                         1.4 พนักงานธุรการ                

                  ● งานธุรการหรืองานสารบรรณ

                  ● งานดำเนินการจัดซื้อพัสดุ

                  ● งานครุภัณฑ์

                  ● งานจัดทำทะเบียนและเบิกจ่ายพัสดุครุภัณฑ์ของสำนักงาน

             1.5 เจ้าหน้าที่ข้อมูล

         2. ด้านการบริการ ได้แก่

             2.1 บรรณารักษ์

             2.2 นักวิชาการคอมพิวเตอร์

             2.3นายช่างอิเล็กทรอนิกส์

         3. ด้านการผลิตสื่อ ได้แก่

            3.1 นักวิชาการโสตทัศนศึกษา

            3.2 นักวิชาการช่างศิลป์

            3.3 นายช่างภาพ

        4. ด้านวิชาการ

        5. ด้านการปรับปรุงการเรียนการสอน 

        6. ด้านกิจกรรมอื่น เช่น ประชาสัมพันธ์

3. ผู้ปฏิบัติงานในศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ จำแนกเป็นประเภทที่สำคัญได้กี่ประเภท

ตอบ ผู้ปฏิบัติงานในศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้สามารถแบ่งได้ 3 ประเภทใหญ่ๆ คือ

        1. บุคลากรทางวิชาชีพ (Professional Staff)

        2. บุคลากรกึ่งวิชาชีพ (Paraprofessional Staff)

        3.บุคลากรที่ไม่มีความรู้ทางวิชาชีพ (Non-professional Staff)

4. ท่านมีขั้นตอนในการจัดหาสื่อการเรียนการสอน มาใช้บริการในศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้อย่างไร        จงอธิบาย

ตอบ ขั้นตอนที่ 1เป็นขั้นการสำรวจสภาพของสื่อในสถานศึกษาเพื่อสำรวจหาข้อเท็จจริงเบื้องต้นเป็นข้อมูลมาประกอบการจัดหา 

         ขั้นตอนที่ 2 การสำรวจสถานที่ เป็นขั้นตอนการสำรวจวางแผนจะให้สถานที่ส่วนใดบ้างในการทำกิจกรรม เพื่อเป็นการตรวจสอบดูว่ามีสถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวกที่ต้องการมีเพียงพอแล้ว

หรือยังและจะต้องการจัดหาอะไรเพิ่มเติมบ้าง

         ขั้นตอนที่ 3 การสำรวจความต้องการของผู้ใช้ เพื่อต้องการทราบถึงความต้องการใช้สื่อ

ประเภทต่างๆ โดยนำข้อมูลที่ได้ไปดำเนินการจัดหาให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ ดังนั้นก่อนการ

จัดหาหรือจัดซื้อสื่อมาไว้บริการ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสำรวจและศึกษาความต้องการของผู้ใช้ก่อนเสมอ

        ขั้นตอนที่ 4 เป็นขั้นการจัดหาโดยนำข้อมูลที่ได้มาจากความต้องการแล้วทำเป็นโครงการสั้นๆ หรือโครงการระยะยาวเพื่อวางแผนในเรื่องงบประมาณในการจัดหาต่อไป ในการจัดซื้อผู้เกี่ยวข้องต้องพิจารณาตามลำดับความสำคัญของผู้ใช้โดยจัดซื้อเฉพาะสื่อที่มีคุณภาพ ประหยัดงบประมาณ ก่อนจัดซื้อสื่ออะไรมาไว้บริการจะต้องมีการประเมินค่าสื่อนั้น โดยคณะกรรมการประเมินค่าสื่อเพื่อพิจารณาว่าสื่อหรือวัสดุอุปกรณ์มีคุณค่าต่อการเรียนการสอนมากน้อยเพียงไร มีข้อดีและข้อจำกัดอย่างไรเพื่อให้การจัดซื้อจัดหาสื่อมาไว้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพก่อเกิดประโยชน์อย่างเต็มที่

5. อธิบายวิธีการจัดซื้อจัดหาวัสดุครุภัณฑ์เพื่อมาใช้ในกิจกรรมและบริการ ท่านมีหลักเกณฑ์สำคัญ

อะไรบ้าง 

ตอบ  การจัดซื้อสื่อการเรียนการสอนต่างๆ ของส่วนราชการจะต้องปฏิบัติตามระเบียบสำนัก

นายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 คำว่า “พัสดุ” ในระเบียบดังกล่าว หมายความถึง วัสดุ ครุภัณฑ์ ที่ดินและสิ่งก่อสร้างใน ระเบียบดังกล่าวได้ระบุการซื้อไว้ว่าสามารถกระทำได้ 5 วิธี คือ

         1. วิธีตกลงราคา

         2. วิธีสอบราคา

         3. วิธีประกวดราคา

         4. วิธีพิเศษ

         5. วิธีกรณีพิเศษ

ประเภท และหลักการจัดหาทรัพยากรการเรียนรู้

คำถามท้ายหน่วยการเรียนรู้

1. ข่าวของมหาวิทยาลัยบูรพาในหน้าหนังสือพิมพ์จัดอยู่ในประเภทของทรัพยากรการเรียนรู้ใด และมีชื่อเรียกว่าอะไร

ตอบ ประเภทสื่อทรัพยากรการเรียนรู้ที่ตีพิมพ์ มีชื่อเรียกว่าสิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง หนังสือพิมพ์รายวัน

2. ถ้าต้องการคัดเลือกสื่อวีดิทัศน์มาให้บริการนิสิตจะมีหลักการอย่างไร ในการคัดเลือกสื่อดังกล่าว

ตอบ  1. กำหนดเกณฑ์การประเมินเพื่อคัดเลือกทรัพยากรการเรียนรู้แต่ละประเภทให้ชัดเจน

          2. ต้องสัมพันธ์กับหลักสูตรการเรียนการสอนในสถานศึกษานั้น ๆ 

          3. เนื้อหาถูกต้อง ทันสมัย น่าสนใจ นำเสนอเนื้อหาได้ดีเป็นลำดับขั้นตอน

          4. เหมาะสมกับวัย ระดับชั้น ความรู้ และประสบการณ์

          5. สื่อทรัพยากรการเรียนรู้ที่ไม่ตีพิมพ์ สะดวกในการใช้ ไม่ซับซ้อนยุ่งยากจนเกินไป

          6. สื่อทรัพยากรการเรียนรู้ที่ไม่ตีพิมพ์ มีคุณภาพ มีเทคนิคการผลิตที่ดี มีความชัดเจนและเป็นจริง

          7. สื่อทรัพยากรการเรียนรู้ที่ไม่ตีพิมพ์ ราคาไม่แพงเกินไป

          8. สื่อทรัพยากรการเรียนรู้ที่ไม่ตีพิมพ์ ถ้าจะผลิตเองควรคุ้มกับเวลาและการลงทุน

3. การจัดซื้อทรัพยาการเรียนรู้มีกี่วิธีการ อะไรบ้าง

ตอบ 1. จัดซื้อ ตามความต้องการของหน่วยงานเป้าหมายที่จะมาใช้บริการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ได้แก่ 

             1.1 สั่งซื้อโดยตรง : ในประเทศ / ต่างประเทศ 

             1.2 สั่งซื้อผ่านร้าน/ตัวแทนจำหน่าย : ในประเทศ / ต่างประเทศ 

             1.3 เว็บไซต์ : ในประเทศ / ต่างประเทศ 

             1.4 จัดซื้อในรูปภาคีร่วมกับศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้สถาบันอุดมศึกษาอื่นๆ

         2. รับบริจาค : องค์กร/หน่วยงานที่ต้องการเผยแพร่ข้อมูล บุคคล 

         3. ผลิตเอง : วีดิทัศน์ ภาพถ่าย บันทึกการประชุม/สัมมนา สแกนภาพ 

         4. แลกเปลี่ยน : ในการให้บริการระหว่างศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ในเครือข่าย

หน่วยการเรียนรู้ที่ 8

การประสานงาน CO-ORDINATION การจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้

1.  สิ่งสำคัญเบื้องต้นของการประสานงานมีอะไรบ้าง

ตอบ 1 .การจัดวางหน่วยงานที่ง่ายและเหมาะสม

          2. การมีโครงการและนโยบายอันสอดคล้องกัน

          3. การมีวิธีติดต่องานภายในองค์การที่ทำไว้ดี

          4. มีเหตุที่ช่วยให้มีการประสานงานโดยสมัครใจ

          5. การประสานงานโดยวิธีควบคุม

2.  เทคนิคการประสานงาน (Techniques Coordination) มีอะไรบ้าง

                      ตอบ 1. จัดให้มีระบบการติดต่อสื่อสารทั้งภายในหน่วยงานและภายนอกหน่วยงานอย่างมีประสิทธิภาพ

                                2. การกำหนดอำนาจหน้าที่และตำแหน่งงานอย่างชัดเจน

                                3. การสั่งการและการมอบหมายอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบ

                                4. การใช้คณะกรรมการหรือเจ้าหน้าที่ที่ทาหน้าที่ประสานงานโดยเฉพาะการประสานงานภายในองค์การ

                                5. การจัดให้มีการประสานงานระหว่างพนักงานในองค์การ

                                6. การจัดให้มีการฝึกอบรมและพัฒนาผู้ใต้บังคับบัญชา

        7. การติดตามผล

3.   จงอธิบายอุปสรรคของการประสานงาน มาพอเข้าใจ

               ตอบ ถ้าขาดความเข้าใจอันดีต่อกันระหว่างผู้ปฏิบัติงานด้วยกันจะกลายเป็นสาเหตุทำให้การติดต่อประสานงานที่ควรดำเนินไปด้วยดี ไม่สามารถกระทำได้ เช่นการขาดผู้บังคับบัญชาหรือผู้บริหารที่มีความสามารถ ทำให้ปฏิบัติงานไม่มีแผน ซึ่งเป็นการยากที่จะให้บุคคลอื่น ๆ ทราบวัตถุประสงค์และวิธีการในการทำงาน (Management) อาจจะก้าวก่ายหน้าที่การงานกันได้ทำให้การทำงานไม่เป็นระบบ และงานก็จะประสบความสำเร็จได้ยาก เป็นต้น

หน่วยการเรียนรู้ที่ 10

การเขียนรายงานผลการดำเนินงาน Reporting 

         1.   การรายงานผลมีความสำคัญอย่างไร ต่อการจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้

                ตอบ ช่วยให้การจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ทำงานบรรลุเป้าหมายโดยราบรื่นและรวดเร็ว

ประหยัดเวลา เงิน วัสดุ และสิ่งของในการดำเนินงาน สามารถเพิ่มผลผลิตของงานมากขึ้น  อีกทั้งช่วยให้ทุกคนทุกฝ่ายมีความเข้าใจซาบซึ้งถึงนโยบายและวัตถุประสงค์ของการจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น อันจะเป็นอุปกรณ์ให้การบริหารงานประสบผลสำเร็จด้วยดี สร้างความสามัคคีธรรมในหมู่คณะลดข้อขัดแย้งในการทำงาน รวมทั้งช่วยลดอันตรายจากการทำงานและช่วยให้มีการดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

กิจกรรมที่4

1. ระบบการบริหารงานบุคคลมีอะไรบ้าง

ตอบ  ระบบการบริหารงานบุคคล แบ่งเป็น 2 ระบบคือ

            1. ระบบคุณธรรม Merit System ใช้หลักเกณฑ์

                        1.1 หลักความเสมอภาค เช่น มีสิทธิสอบได้ทุก

                        1.2 หลักความสามารถ เช่น คัดเลือกผู้มีความสามารถสูงไว้ก่อน

                        1.3 หลักความมั่นคง เช่น ถ้าไม่ผิดวินัย ก็ไม่ถูกลงโทษให้ออก อยู่จนเกษียณ

                        1.4 หลักความเป็นกลางทางการเมือง เช้า ห้ามข้าราชการเป็นกรรมการบริษัท

            2. ระบบอุปถัมภ์ Patronage System ยึดถือพวกพ้อง เครือญาติ หรือผู้มีอุปการะคุณ

2. การจำแนกตำแหน่งมีกี่ประเภทอะไรบ้าง

ตอบ การจำแนกตำแหน่ง แบ่งเป็น 3 ประเภท

1.จำแนกตำแหน่งตามลักษณะตำแหน่ง Position Classification เป็นการจำแนกตำแหน่งโดยถือลักษณะความรับผิดชอบของตำแหน่งเป็นสำคัญ เช่น กลุ่มเจ้าหน้าที่ธุรการ การเงิน นิติกร วิศวกร เป็นต้น   

2.การจำแนกตำแหน่งตามลักษณะยศ Rank Classification เป็นการจำแนกตำแหน่งตามตำแหน่งที่ประกอบกับชั้นยศ ใช้กับทหาร ตำรวจ

3. การจำแนกตำแหน่งตามลักษณะชั้นยศทางวิชาการ Academic Rank Classification จำแนกตามคุณลักษณะความเชี่ยวชาญวิชาการ เช่น ครู อาจารย์

                                                                                                                                    

3. ขั้นตอนของการวางแผนกำลังคนมีอะไรบ้าง

ตอบ ขั้นตอนของกระบวนการวางแผนกาลังคน

            1. ศึกษานโยบายและแผนขององค์การ กระบวนการวางแผนกาลังคนต้องให้สอดคล้องกับนโยบายและแผนขององค์การ และคาดคะเนปัจจัยหลาย ๆ อย่างที่มีผลกระทบต่อการกำหนดนโยบายและแผนขององค์การ

            2. การตรวจสภาพกำลังคน; ค้นหาอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับสภาพกำลังคนที่มีอยู่ในองค์การ เช่น จำนวนตำแหน่ง อัตรากาลังคน ความสามารถของพนักงานที่มีอยู่ การตรวจสภาพกำลังคนอาจจะทำได้ดังต่อไปนี้

                1.การวิเคราะห์งานแต่ละตำแหน่ง องค์การมีตำแหน่งอะไรบ้าง มีคุณสมบัติแต่ละตำแหน่งอย่างไรบ้าง
                2.การทำบัญชีรายการทักษะ ตรวจสภาพพนักงานแต่ละคนมีความสามารถ ชำนาญถนัดในด้านใดบ้าง
                3.คาดการความสูญเสียกำลังคนในอนาคต ใครจะลาออกในอนาคต ใครเกษียณอายุปีหน้าบ้าง
                4.ศึกษาความเคลื่อนไหวภายในเกี่ยวกับ การเลื่อนขั้น เลื่อนตำแหน่ง โยกย้าย ให้เป็นปัจจุบันตลอดเวลา

4. การวางแผนกำลังคนที่ดีมีอะไรบ้าง

ตอบ     1. ภาระงาน Workload หน้าที่ความรับผิดชอบชั่วโมงงาน

            2. การออกแบบงาน Job Design เป็นการออกแบบโครงสร้างงานต่างๆ ทั้งองค์การว่ามีกลุ่มงานอะไรบ้าง

            3. การวิเคราะห์งาน Job Analysis วิเคราะห์งานแต่ละตำแหน่ง กำหนดคุณลักษณะที่จาเป็นแต่ละตำแหน่ง เช่น ความสำคัญของงาน ระดับความเป็นอิสระ ตัวบ่งชี้ผลลัพธ์ของงาน ความรู้ความสามารถและทักษะที่จำเป็น เพื่อกำหนดรายละเอียดของตำแหน่ง Job Description และคุณสมบัติเฉพาะตำแหน่ง Job Specification

            4. รายละเอียดของตำแหน่งงาน Job Description เป็นการกำหนดชื่อตำแหน่งงานที่ต้องปฏิบัติ

            5. คุณสมบัติเฉพาะตำแหน่ง Job Specification เป็นการกำหนดรายละเอียดในตำแหน่งลึกลงไปอีก

            6. การทาให้งานมีความหมาย Job Enrichment เป็นวิธีการจูงใจและพัฒนาบุคลากรให้เกิดความพึงพอใจในการทางาน 
5. องค์ประกอบของการอำนวยการมีอะไรบ้าง จงอธิบาย

ตอบ      1.ความเป็นผู้นำ; เป็นกระบวนการของการสั่งการ และการใช้อิทธิพลต่อกิจกรรมต่างๆ ของสมาชิกในองค์การ ให้ยอมตามเพราะยอมรับในอำนาจที่มาจาก 3 แหล่ง คือ ขนบธรรมเนียมประเพณีที่สืบทอดกันมา อำนาจจากบารมี และอำนาจตามกฎหมาย จึงก่อให้เกิดผู้นา 3 แบบ คือ แบบประชาธิปไตย แบบเผด็จการ และแบบตามสบาย

            2.การจูงใจ; มีความสำคัญต่อการสั่งการหรือการอำนวยการ เพราะเกี่ยวกับบุคลากรให้ปฏิบัติงาน จึงจำเป็นต้องมีการจูงใจหรือกระตุ้นให้อยากทำงาน โดยอาศัยหลักธรรมชาติว่ามนุษย์ต้องการ 5 ระดับได้แก่

ความต้องการขั้นพื้นฐาน คือปัจจัย 4 ความต้องการความมั่นคงปลอดภัย ความต้องการทางสังคม ความต้องการมีเกียรติยศชื่อเสียง และความต้องการประสบความสำเร็จในชีวิต

ดังนั้น ในการสั่งการโดยมีเทคนิคจูงใจด้วย ก่อนจะสั่งการควรขึ้นคำถามก่อนว่า “พอมีเวลาหรือไม่” หรือ “คุณจะช่วยงานนี้ได้ไหม”

            3. การติดต่อสื่อสาร; เป็นกระบวนการสำคัญช่วยให้การอำนวยการดำเนินไปได้ด้วยดีมีประสิทธิภาพ มี 2 ลักษณะคือ สื่อสารแบบทางเดียว และสื่อสารแบบ 2 ทาง

            4. องค์การและการบริหารงานบุคคล จุดมุ่งหมายของนักอานวยการคือ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและองค์การ ซึ่งต้องการไม่เหมือนกันผู้อานวยการจึงต้องทาให้เกิดความสมดุลกัน

6. ประเภทของการอำนวยการมีกี่ประเภทอะไรบ้าง

ตอบ 2 ประเภทคือ  

1. โดยวาจา

2.โดยลายลักษณ์อักษร ได้แก่

            2.1 ทำบันทึกข้อความ

            2.2 หนังสือเวียน

            2.3 คำสั่ง

            2.4 ประกาศ

7. รูปแบบของการอำนวยการมีอะไรบ้าง

ตอบ      1.คำสั่งแบบบังคับ

            2.คำสั่งแบบขอร้อง

            3.คำสั่งแบบแนะนาหรือโดยปริยาย

            4.คำสั่งแบบขอความสมัครใจ

8. การอำนวยการที่ดีมีอะไรบ้าง

ตอบ ต้องชัดเจน

            •ให้คำสั่งมีลักษณะแน่นอน ไม่ใช่ตามอารมณ์

            •ถ้าผู้รับคำสั่งมีท่าทีสงสัย ให้ขจัดความสงสัยทันที

            •ใช้น้ำเสียงให้เป็นประโยชน์

            •วางสีหน้าเข้มแข็งเอาจริงเอาจัง

            •ใช้ถ้อยคำอย่างสุภาพ

            •ลดคำสั่งที่มีลักษณะ “ห้าม” การกระทำให้เหลือน้อยที่สุด

            •อย่าออกคำสั่งในเวลาเดียวกัน มากเกินไป

            •ต้องแน่ใจว่าการออกคำสั่งหลาย ๆ คาสั่ง ไม่ได้ขัดแย้งกันเอง

            •ถ้าผู้รับปฏิบัติ ปฏิบัติไม่ได้ อย่าบันดาลโทสะ พิจารณาตนเองว่าเหตุใดคำสั่งไม่ได้ผล อย่าโยนความผิดให้ผู้รับคำสั่ง

9. ให้นิสิตอธิบายความเชื่อมโยงการบริหารงานบุคคลกับการอำนวยการมีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนอย่างไร

ตอบ การที่จะจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ดีได้ก็จะต้องมีการสรรหาและคัดเลือกบุคคลเข้ามาทำงานในองค์การ มอบหมายงานพัฒนาบุคคล โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพของเป้าหมายหรือบริการของศูนย์ฯและการอำนวยการคือการจัดการของผู้บริหาร หรือผู้มีอำนาจในการสั่งการตามหน้าที่ความรับผิดชอบ ชี้แนะ บุคคล การนิเทศงาน และการติดตามผล เพื่อให้งานดำเนินไปตามแผนหรือเป้าหมายที่กำหนดไว้นอกจากการคัดเลือกบุคคลเข้าทำงานแล้วการอำนวยการก็ถือเป็นหน้าที่ของผู้บริหารที่ต้องทำหน้าที่สั่งการตามหลักการอำนวยการไม่ว่าจะเป็น การวางแผน การจัดองค์การ การปฏิบัติการของผู้อำนวยการในเรื่องการเปลี่ยนแปลงบุคคล ประเมินผลการปฏิบัติแต่ละคนและการควบคุมติดตามวิธีการและขบวนการปฏิบัติงาน  ด้วยเหตุนี้จึงต้องมีการบริหารงานบุคคลและการอำนวยเข้ามาเป็นหลักการบริหารจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้เพื่อให้การจัดการศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ